آهو نمیشوی بدین جستوخیز، گوسِپند
|
آهو نمیشوی بدین جستوخیز، گوسِپند |
|
Monday, September 6, 2010
«فاصلهی شخصی» اصطلاحیست که در اصل توسط هایدگر برای مشخص ساختن فاصلهی ثابتی که اعضای گونههای غیرتماسی را از هم جدا میکند به کار برده شد. شاید بتوان آن را محیط یا حباب حفاظتی کوچکی فرض کرد که یک موجود زنده بین خود و دیگر موجودات نگه میدارد.
بُعد پنهان --- ادوارد تی. هال هر آدمی برای خودش یه حباب داره. کوچیک یا بزرگ. بعضی آدما حواسشون هست که وارد حبابِ تو نشن، بعضیا نیست. مثلن فلانجا طرف داره راجع به یه مسألهی جدی باهات حرف میزنه، ولی اونقدر اومده نزدیک و اونقدر پاشو گذاشته تو حباب، که نفسش بدون اینکه وقت کنه در فضا پراکنده شه صاف میره تو دماغ تو. که هر کی از پشت نگاتون کنه فک میکنه دارین همدیگه رو میبوسین. یعنی میاد تو دو-سه سانتیمتریِ صورتت موقع حرف زدن. یا چه میدونم دارین خونه متر میکنین و در مورد پروفیل پنجره صحبت میکنین، همچین میاد در دو سانتیمتریت وای میسته که هر کی از دور نگاه کنه فک میکنه فال این لاوین. مجبور میشی حین کار و حین معاشرت و چه و چه، روزی صدبار خودتو بکشی عقب، خودتو بکشی کنار. هر آدمی در زندگانی، علاوه بر این حباب فیزیکی، یه حباب شخصیِ دیگه هم داره. حبابی که شامل یه سری دیتیلهای شخصی روزانهست. خصوصی و غیرخصوصی. بعضی آدما حبابشون کوچیکه. میتونی خیلی بهشون نزدیک شی. میتونی حتا بچسبی به پوستهی حباب، بیکه فضاشونو تنگ کنی، بیکه احساس خفهگی کنن. بعضیا اما شعاع حبابشون زیاده. دلشون نمیخواد کسی رو راه بدن اونتو. دلشون نمیخواد هر کی از راه رسید سرشو بندازه پایین بیاد تو. تشخیص اینکه حباب هرکس چهقدره، کار سادهای نیست، قبول؛ اما اونقدرها هم سخت و بعید نیست. یهخورده هوش لازم داره و یهخورده دقت و یهخورده ملاحظه و یهخورده احتیاط. آقای نویسندهی کتاب میگه تو روابط غیرخصوصی (رابطهی خصوصی رو شامل همسر و پارتنر میدونه) شرط ادب حکم میکنه به لحاظ فیزیکی وارد حباب شخصیِ آدمها نشی. موقع حرف زدن، نشستن، غذا خوردن و الخ فاصلهی لازم فیزیکی رو مراعات کنی. حالا اگه یکی رفیق صمیمیته و خودش با بادی-لنگویجش تو رو دعوت میکنه توی حباب، طبعن بحثش جداست. اما آداب معاشرت اجتماعی اقتضا میکنه که هر آدمی مراعات حبابِ شخصی بغلدستیش رو بکنه. که آدما مجبور نشن مدام خودشونو بکشن عقب، خودشونو بکشن کنار. آقای نویسنده اضافه میکنه آدما باید حواسشون به حبابهای شخصیِ غیرفیزیکی هم باشه. پرسیدنِ بعضی سوالها، دونستنِ بعضی دیتیلها، اظهارنظر کردن در مورد یه سری چیزا، از حوزههاییان که ممکنه جزو حبابهای شخصیِ آدما محسوب شن. ممکنه جزو خط قرمزهای طرف مقابل باشن. درسته که تشخیص این حد و مرز کار سختیه، اما نشانهی هوش و بلوغِ آدمهست. اینجوری باعث میشه آدما تو رابطه مجبور نشن مدام خودشونو بکشن عقب، خودشونو بکشن کنار. |
ضمناً این حباب میتونه گرداگرد یک خانواده، گروه و یا یک جامعه هم باشه.
تو جامعه ما(مخصوصاً نوع غیر فیزیکیش)
این حباب رو به حریم یا حرمت میشناسن.